Schuurpapier korrel kiezen: welke korrel gebruik je voor welk werk?

Bij schuurpapier korrel geldt een simpele regel: hoe hoger het getal, hoe fijner het papier. Korrel 40 is grof en haalt veel hout weg, korrel 80 tot 120 is geschikt voor het egaliseren van hout, korrel 180 tot 240 maakt hout glad voor olie of beits, en korrel 400 en hoger gebruik je tussen lakken of voor het polijsten. Je schuurt altijd in stappen van grof naar fijn.

Veel beginners kopen één pak schuurpapier met één korrel en gebruiken dat voor alles. Dat kan werken voor een klus, maar de juiste korrel bespaart tijd en geeft een mooier resultaat. In dit artikel lees je wat de nummers betekenen, welk schuurpapier korrel bij welk werk hoort, en welke fouten je beter vermijdt. Dit hoort bij het afwerken van hout: een overzicht staat in onze gids over hout afwerken. Wil je breder beginnen, kijk dan op de pagina over houtbewerking.

Wat betekent de korrel van schuurpapier?

Het getal op de achterkant van schuurpapier is het korrelnummer. Volgens Wikipedia over schuurpapier betekent een hoger getal fijner schuurpapier. De grove kant ligt bij 24 of 40, fijn is ongeveer 600, en in de lakindustrie gebruikt men korrels tot 12.000. Het nummer komt van het zeven van het slijpmateriaal: hoe kleiner de gaatjes van het zeef, hoe fijner de korrel. Bij P80 is een korrel ongeveer 0,1 mm groot.

Op veel pakken staat een letter voor het getal, bijvoorbeeld P80 of P120. Die P staat voor het systeem dat in Europa gangbaar is. Het cijfer erachter is het belangrijkste. Soms vind je alleen het cijfer, zoals 80 of 120.

Wat gebeurt er bij het schuren? Elke korrel werkt als een piepkleine beitel die hout wegneemt. Een grove korrel maakt diepe krasjes, een fijne korrel maakt ondiepe krasjes. Het doel is dat de krasjes van de ene stap worden weggehaald door de volgende, tot je krasjes zo fijn zijn dat je ze niet meer ziet of voelt.

Schuurpapier korrel overzicht: van 40 tot 3000

Dit overzicht geldt als richtwaarde voor hout. De grenzen zijn niet strak en verschillen per merk en per houtsoort.

Voor gewoon houtwerk heb je maar vier of vijf soorten schuurpapier korrel nodig: 60 of 80, 120, 180 en eventueel 240. De fijnste nummers zijn voor andere materialen.

Schuurpapier korrel 40 en 80: grof beginnen

Korrel 40 haalt in korte tijd veel materiaal weg. Je gebruikt het voor:

• Ruw gezaagd hout waarvan de zaagsporen diep zitten.
• Oude lagen verf of lak.
• Een plank die iets te dik is en dat je snel op maat wilt hebben.

Let op: korrel 40 laat diepe krassen achter, die je met meerdere stappen weer moet wegwerken. Gebruik hem alleen als het echt nodig is. Op een gladde plank is hij te grof.

Schuurpapier korrel 80 is voor de meeste hobbyisten de startkorrel. Hij haalt zaagsporen weg, rondt randen af en maakt een plank gelijkmatig. Bij hout dat al redelijk glad is, start je gerust met korrel 100 of 120. Als je een tafel of kast maakt, werk je na korrel 80 verder met 120 en daarna 180.

Van grof naar fijn: de volgorde bij hout

De belangrijkste regel bij schuren is dat je geen stappen overslaat. Een korrel haalt de krassen van de vorige weg, maar alleen als de sprong niet te groot is. Een goede vuistregel is dat het volgende nummer ongeveer anderhalf keer zo hoog is als het vorige. Een voorbeeld voor een tafelblad in eiken:

1. Korrel 80: zaagsporen en oneffenheden wegschuren.
2. Korrel 120: krassen van 80 weghalen.
3. Korrel 180: hout glad maken.
4. Korrel 240: optioneel, voor een zijdezachte afwerking vóór de olie of lak.

Welke schuurpapier korrel je ook gebruikt: schuur steeds in de richting van de nerf. Dwars op de nerf maak je krasjes die na het aanbrengen van beits of olie als vlekken zichtbaar worden. Houtsoorten verschillen daarin: volgens Wikipedia over hout verschillen eigenschappen als hardheid en bewerkbaarheid per soort en gaan ze niet altijd samen, dus een hard hout kan toch prettig schuren. Veeg tussen elke stap het stof weg met een doek of stofzuiger, anders blijven losse korreltjes van de grove stap achter en maken ze nieuwe krassen.

Werk je met een machine? Dan geldt dezelfde volgorde. Lees meer in ons artikel over de schuurmachine. Bij machinaal schuren gaat het sneller, maar je moet oppassen dat je niet te lang op één plek blijft. Wikipedia noemt ook dat bij machinaal schuren de korrels niet te dicht op elkaar mogen zitten, omdat de tussenruimten volstoppen met stof en het papier snel onbruikbaar wordt. Kies daarom papier met een open structuur voor hars- of vettig hout.

Schuurpapier korrel 400, 1000 en 2000: wanneer gebruik je het?

Hoge korrels zijn niet bedoeld om hout te schuren. Wel gebruik je ze voor afwerking:

• Korrel 400: tussen twee lagen lak. Je schuurt de eerste laag licht aan, zodat de volgende laag goed hecht en de oppervlakte vlak wordt.
• Korrel 600 tot 1000: nat schuren, bijvoorbeeld bij lak, metaal of kunststof. Een beetje water met een druppel afwasmiddel voorkomt dat het papier verstopt raakt.
• Korrel 1500 tot 2000: polijsten van lak, zodat je een gladde, glanzende laag krijgt.
• Korrel 3000: de allerfijnste stap, voor spiegelglans op lak of kunststof.

Wil je schuurpapier korrel 1000 of 2000 gebruiken op onbewerkt hout? Dat doe je niet. Het hout wordt dan zo glad dat olie of beits er niet meer goed in trekt. Voor houten meubels blijf je bij 180 tot 240, tenzij je een gelakt oppervlak polijst. Ook een hoge korrel als 3000 is dus alleen bij afwerking nodig.

Welke korrel voor welke afwerking?

De afwerking bepaalt hoe fijn je moet schuren. Dit is een richtlijn voor binnenwerk:

• Olie of hardwax olie: schuur tot korrel 180 tot 240. Bij een te grove korrel zie je krassen onder de olie, bij een te fijne korrel trekt de olie slecht in. Lees meer in ons artikel over hardwax olie.
• Beits: korrel 120 tot 180. Beits trekt in de poriën en laat krassen goed zien.
• Lak of vernis: korrel 180 tot 240 voor de eerste laag, daarna 320 tot 400 tussen de lagen.
• Verf: korrel 120 tot 180 voor de grondlaag en daarna 240 tot 320 tussen de lagen.
• Speelgoed en kleine voorwerpen: korrel 180 tot 240, voor een zachte afwerking.

Een tip uit de praktijk: veeg het hout na het schuren met een vochtige doek af. De nerf komt dan omhoog, en je ziet meteen waar het nog ruw is. Laat het drogen en schuur kort met de fijnste korrel. Dat heet het opraaien van het hout en voorkomt een ruw oppervlak na het afwerken.

Waar let je op bij het kopen van schuurpapier?

Schuurpapier kopen lijkt eenvoudig, maar bij elke schuurpapier korrel zijn er soorten en ondergronden. Let bij het kopen op deze punten:

• Soort korrel. Aluminiumoxide is geschikt voor hout en een goede allrounder. Siliciumcarbide is scherper en wordt vaak gebruikt voor nat schuren, lak en metaal.
• Ondergrond. Papier is goedkoop en flexibel. Doek is steviger en gaat langer mee. Voor machines koop je klittenband-schijven of -vellen in de juiste maat.
• Open of dicht strooisel. Bij open strooisel zitten er openingen tussen de korrels, waardoor het minder snel verstopt raakt. Handig voor hars, verf of vettig hout.
• Hoeveelheid. Koop een assortiment met drie of vier korrels. Dat is voor beginners goedkoper dan losse vellen.
• Maat. Een vel van 23 × 28 cm kun je in vier delen scheuren. Zo past het op een schuurblok.

Een schuurblok van kurk of hout maakt het werk een stuk prettiger en geeft een vlakker resultaat dan met je hand. Voor ronde vormen gebruik je een stuk schuurpapier om een wijnkurk of een dunne stok. Voor details in hoeken vouw je het papier dubbel.

Veilig en schoon schuren

Bij het schuren komt veel fijn stof vrij. Dat stof zit niet alleen op je werkbank, maar ook in je longen. Draag bij langere klussen een stofmasker van klasse P2 of hoger en een veiligheidsbril. Werk met open ramen of een afzuiging. Hardhout, zoals eiken en beuken, en MDF geven extra fijn stof. Bij oude verf kan lood zitten: onderzoek eerst of verf van voor 1980 is voordat je het schuurt. Lees voor je machine altijd de handleiding.

Bewaar schuurpapier plat en droog, bij voorkeur in een map of lade. Opgerold papier gaat breken en vochtig papier verliest korrels. Gebruik een stompe of verstopte vel niet te lang: het schuurt niet meer, maar warmt wel het hout op. Een verstopt vel kun je soms schoonmaken met een stuk rubber of een borstel.

Veelgestelde vragen over schuurpapier korrel

Verder lezen