PETG printen: eigenschappen en instellingen

PETG is een taaie, waterbestendige kunststof voor 3d printers die beter tegen warmte en slagen kan dan PLA en weinig kromtrekt. Je print het met een nozzle van ongeveer 230 tot 250 graden en een verwarmd bed van circa 80 tot 90 graden. De grootste valkuil is dat PETG graag draadjes trekt, die je met een lagere temperatuur en de juiste retractie kunt beperken. Voor onderdelen die buiten of in een vochtige ruimte moeten werken, is petg vaak de betere keuze.

Veel hobbyisten stappen na een tijdje met PLA hierop over, omdat een geprint onderdeel in de garage of de tuin al snel faalt. In dit artikel lees je wat PETG precies is, welke eigenschappen het heeft, welke instellingen als uitgangspunt dienen, hoe je stringing voorkomt en wanneer je beter iets anders kiest. Als je nog niet weet wat je met een printer kunt, begin dan bij onze uitleg over 3d printen of het overzicht van filament.

Wat is PETG?

PETG is een kunststof uit de familie van de polyesters, verwant aan het plastic van drinkflessen. De G staat voor glycol: dat is toegevoegd om het materiaal beter te verwerken. Voor een 3d printer komt het als filament, meestal van 1,75 mm. Volgens de Prusa Knowledge Base is PETG taai en flexibel, heeft het een goede temperatuurbestendigheid en een goede hechting tussen de lagen. Daardoor is het geschikt voor onderdelen die waterdicht moeten zijn.

In de praktijk betekent dat: een voorwerp breekt minder snel dan een PLA-voorwerp, het verdraagt vocht en is aanzienlijk beter bestand tegen warmte. Volgens Prusa is het geschikt voor gebruik binnen en voor het meeste gebruik buiten onder de 80 graden. Het oppervlak is glanzend en het materiaal laat zich goed schuren, zowel droog als nat.

PETG is in 3d-printwinkels in veel soorten te vinden: gewoon, doorschijnend, mat, met koolstofvezel (PETG CF) en met een versnelde stroming (PETG HF). Dat laatste is een handelsnaam en wat het precies betekent, verschilt per merk. Lees dus de omschrijving en let bij vulstoffen op de nozzle: vezels slijten een messing nozzle sneller.

PETG of PLA: wat is het verschil?

Het verschil tussen PETG en PLA is de meest gestelde vraag. Dit zijn de verschillen waar je in de praktijk iets van merkt.

PLA is dus makkelijker en scherper in detail. Het is robuuster maar vraagt meer afstellen. Een goede regel: print je een figuur, een decoratief ding of een prototype, kies dan PLA. Print je een houder voor in de keuken of een onderdeel dat een klap moet verdragen, kies dan dit materiaal.

Ook ten opzichte van ABS heeft PETG het voordeel dat het weinig krimpt en geen kast nodig heeft. Prusa noemt zelfs de lage kromtrekking en de lage thermische uitzetting als reden dat PETG geschikt is voor grote prints.

Instellingen die werken voor PETG

Het profiel van je printerfabrikant of het merk van je filament is altijd het beste uitgangspunt. Prusa noemt in zijn artikel 230 graden voor de eerste laag en 240 graden voor de overige lagen, met een bed van 85 en 90 graden. Let op: in de reacties onder dat artikel melden gebruikers dat de huidige PrusaSlicer-profielen rond de 250 graden gebruiken. Gebruik daarom het actuele profiel van je slicer en beschouw onderstaande waarden als richtwaarde.

Het printbed

Dit is een belangrijk punt waar beginners over struikelen. Prusa waarschuwt dat je PETG niet op de gladde PEI-plaat moet printen, omdat de hechting te sterk kan zijn en de plaat kan beschadigen als je de print loswrikt. Gebruik een gestructureerde of gepoederlakte plaat, of strijk eerst een laagje lijmstift op een gladde plaat. Dat dient als scheidingslaag, zodat de print er daarna makkelijk afkomt.

Koeling

Bij PLA zet je de ventilator volop aan. Hier wil je meer zachtheid. Prusa merkt op dat uitzetten van de ventilator de maximale taaiheid geeft, en dat een halve snelheid na de eerste lagen een compromis is voor detail en minder draadjes. Zoek zelf de balans: meer koeling geeft scherpere details en betere overhangs, minder koeling geeft sterkere lagen.

Sterkte van een onderdeel

Wil je een onderdeel sterker maken? Prusa adviseert voor massieve onderdelen om het aantal wanden te verhogen in plaats van de vulling. Zeker bij een beugel of haak helpt dat meer dan een dichtere infill.

Stringing voorkomen

Dit materiaal staat bekend om stringing: dunne draadjes tussen onderdelen en rond het model, ook wel spinrag genoemd. Prusa noemt het materiaal gevoelig voor stringing en zwakker in bruggen en overhangs dan PLA. Dat is de prijs voor de taaiheid.

Dit helpt, in volgorde van wat je het best eerst probeert:

1. Droog filament. Vocht is de grootste oorzaak. Hoor je knisperen of sissen uit de nozzle, dan is de spoel waarschijnlijk vochtig. Lees ons artikel over de filament droger.
2. Lagere nozzle-temperatuur. Ga in stappen van 5 graden omlaag tot de draadjes afnemen, maar laat de lagen niet slecht hechten.
3. Meer retractie. Prusa noemt een hogere retractie en een lagere temperatuur als methode.
4. Minder lege verplaatsingen. In de slicer kun je instellen dat de nozzle zo min mogelijk over open ruimtes beweegt, bijvoorbeeld door te vermijden dat hij over gaten reist.
5. Test met een stringingtoren. Print een klein testmodel en verander een instelling per keer.

Hou er rekening mee dat je stringing nooit helemaal wegkrijgt. Dunne draadjes haal je veilig weg met een scherp mesje of een schuurspons. Gebruik geen open vuur.

Een eerste print stap voor stap

Een nieuwe spoel verdient een rustige start. Zo ga je te werk, zodat je geen halve spoel kwijt bent aan proberen.

1. Controleer het filament. Voel of de spoel nergens is verward en kijk of de draad glad en glanzend is. Laat een spoel die lang open heeft gelegen eerst drogen.
2. Kies het juiste profiel. Neem in je slicer het profiel voor dit materiaal van je printermerk of filamentmerk. Pas daarna pas je dingen aan.
3. Maak het bed schoon. Vet van je vingers is de grootste vijand van hechting. Gebruik een gladde plaat alleen met een laagje lijmstift.
4. Print een klein testmodel. Een kubus van 2 cm, een stringingtoren en een beugeltje vertellen je veel. Let op de eerste laag, de draadjes en hoe de hoeken eruitzien.
5. Verander steeds één ding. Pas temperatuur, retractie en koeling niet allemaal tegelijk aan, anders weet je niet wat het effect veroorzaakte.
6. Noteer wat werkt. Schrijf de waarden van een goede spoel op, zodat je ze bij de volgende spoel van hetzelfde merk kunt hergebruiken.

Na een paar proefprints weet je meestal binnen een uur welke instellingen bij jouw combinatie van printer en spoel passen. Veel hobbyisten maken van die gevonden instellingen een eigen profiel in de slicer. Meer over dat programma lees je in ons overzicht van de slicer.

Wat te doen als de eerste laag niet goed gaat

Bij dit materiaal gaat het vaak om twee uitersten: de laag blijft niet plakken, of hij plakt zo sterk dat de nozzle de print meesleurt. Staat de nozzle te dicht op het bed, dan wordt de laag dun, plat en glanzend en kan er materiaal opstapelen. Staat hij te hoog, dan ligt de draad als een losse spaghettidraad op het bed. Kalibreer de afstand tussen nozzle en bed met de functie van je printer. Een goede eerste laag is egaal, licht samengedrukt en zonder gaten tussen de lijnen.

Opruimen en nabewerken

Na het printen laat je het bed afkoelen. Veel platen laten de print dan zelf los, of je buigt de plaat licht. Dunne draadjes haal je met een scherp mesje weg, en sporen van steunen met schuurpapier in korrel 120 tot 400, als richtwaarde. Schuren is bij dit materiaal prettig, want het geeft een mooi, effen resultaat. Wil je verven, gebruik dan eerst een primer die voor kunststof geschikt is.

Waar gebruik je PETG voor?

Sommige dingen vragen om PETG, andere kunnen beter van iets anders.

• Goed in PETG: houders en beugels die gewicht dragen, onderdelen in de keuken of badkamer, tuinclips, plantenpotten, waterdichte bakjes, behuizingen voor elektronica en reserveonderdelen die wat moeten kunnen.
• Doorschijnend PETG: lampenkappen, afdekkapjes en onderdelen waar je iets doorheen wilt zien.
• Minder geschikt: zeer fijne details, hele grote dunne overhangs en onderdelen die elastisch moeten zijn. Kijk voor buigzaam materiaal naar TPU.

Eten en drank

Prusa vermeldt dat het materiaal zelf als voedselveilig wordt beschouwd, maar raadt af om er borden of ander voedselcontact van te printen. In de groeven tussen de lagen kunnen bacteriën blijven zitten. Wil je het toch doen, dan raadt Prusa een voedselveilige coating en een schone stalen nozzle aan. Liever laat je vloeistof en voedsel niet in direct, herhaald contact komen met een 3d-print.

Waar let je op bij het kiezen van PETG-filament?

Dit zijn de punten die er in de praktijk toe doen als je een spoel uitkiest.

• Diameter. Controleer of je printer 1,75 mm gebruikt.
• Soort. Kies gewoon de standaardvariant voor de eerste spoel. Varianten met koolstofvezel (CF) vragen een hardstalen nozzle en geven nog weer andere instellingen.
• Vochtbescherming. Een spoel in een vacuümzak met droogmiddel is een goed teken. Het neemt vocht op en is dan lastig te printen.
• Reviews. Zoek naar reviews waarin de draaddikte, kleurconsistentie en stringing worden besproken.
• Kleur. Doorschijnende en felle kleuren printen soms net iets anders dan zwart of wit. Houd een testprint bij de hand.
• Prijs. PETG is doorgaans iets duurder dan PLA, maar het verschil is klein. Hoe 3d printen in totaal in de kosten zit, lees je in ons artikel over wat 3d printen kost.

Veilig printen met PETG

Een hete nozzle en een heet bed horen bij elke printer. Raak niets aan tijdens het printen, laat alles afkoelen voor je ingrijpt en laat de printer niet onbeheerd draaien in een ruimte waar je slaapt. Je print bovendien langer en heter dan bij PLA.

Volgens Wikipedia over fused filament fabrication stoten filamentprinters vluchtige stoffen en ultrafijne deeltjes uit. Sommige daarvan worden als irriterend, sensibiliserend of kankerverwekkend ingedeeld, al is het onderzoek naar gezondheidseffecten beperkt. Ventileer dus altijd, en zet de printer niet in je slaapkamer. Wil je het oppervlak van PETG gladmaken, houd er dan rekening mee dat Prusa waarschuwt dat daarvoor gevaarlijke chemicaliën nodig zijn (dichloormethaan) die je alleen in een lab met ervaring hoort te gebruiken. Schuren is de veilige route.

Veelgestelde vragen over PETG

Verder lezen