Als beginner kies je voor je eerste 35mm film meestal een kleurennegatieffilm met ISO 200 of 400. Die geeft veel speelruimte bij de belichting en is overal te koop en te ontwikkelen. Zwart-witfilm is een goede tweede keuze, zeker als je later zelf wilt ontwikkelen. Dia-film is gevoeliger voor fouten, dus bewaar die voor later.
35mm film heeft een brede keuze: kleur en zwart-wit, fijne korrel en grove korrel, goedkoop en duur. Dit artikel helpt je kiezen. Je leest wat 35mm film precies is, hoe ISO werkt, welke typen er zijn, waar je 35mm film koopt en wat ontwikkelen en scannen kosten. Het grotere plaatje van de hobby lees je bij analoge fotografie en bij fotografie.
Kort samengevat
- 35mm film (ook 135 of kleinbeeld) heeft een beeld van 24 bij 36 mm en zit in een lichtdichte cassette met 12, 24 of 36 opnamen.
- Kleurennegatieffilm met ISO 200 of 400 is de makkelijkste eerste keus. Zwart-witfilm is mooi om zelf te ontwikkelen.
- ISO is de lichtgevoeligheid: lage ISO voor zon en fijne korrel, hoge ISO voor schemer en binnen.
- Reken per rolletje op filmkosten plus ontwikkelen en scannen. Eigen ontwikkelen van zwart-wit is goedkoper.
- Bewaar film koel en droog en laat hem na het volmaken niet te lang liggen.
Wat is 35mm film?
35mm film is film met een breedte van 35 millimeter, in een lichtdichte metalen cassette. Het formaat staat bekend als 135, of kleinbeeld. Volgens Wikipedia over 135-film zit de film in een cassette waarmee je camera’s overdag kunt laden. De standaardrol heeft 36 opnamen, en rollen van 24 en 12 zijn ook gebruikelijk. Het beeld is 24 bij 36 mm, een verhouding van 2:3. Elke opname schuift de film 8 perforaties op, ongeveer 38 mm.
Het formaat komt van de bioscoopfilm: 35mm film is afgeleid van 35 mm filmmateriaal voor de bioscoop. Kodak introduceerde de aanduiding 135 in 1934 voor fotografie, en Leica maakte het formaat populair. Eind jaren zestig was 135 de populairste filmsoort. Voor de fotografie en de bioscoop is het dus dezelfde film in een ander gebruik, al is de beeldrichting anders: een fotocamera belicht de film in de breedte, een filmcamera in de lengte.
Op elke cassette staat een code, de DX-code, die sinds 1983 op de meeste cassettes zit. Veel camera’s lezen daarmee de gevoeligheid en het aantal opnamen automatisch uit. Bij oudere camera’s stel je dat zelf in. Welke camera past bij de film? Lees analoge camera kiezen.
Welke soorten 35mm film zijn er?
Er zijn drie hoofdtypen, met elk een eigen karakter.
Kleurennegatieffilm
De meest gebruikte film. Na het ontwikkelen krijg je een negatief met omgekeerde kleuren, dat je laat scannen of afdrukt. Kleurennegatief is vergevingsgezind: een stop te veel of te weinig licht geeft nog goede foto’s. Daardoor is het de beste film voor beginners. Veelgebruikte gevoeligheden zijn ISO 100 tot 800, volgens Wikipedia voor kleurenfilm in het digitale tijdperk. Het ontwikkelproces heet C-41 en wordt door veel labs aangeboden.
Zwart-witfilm
Zwart-witfilm heeft een tijdloos karakter en is goed te ontwikkelen in een keuken of badkamer. Je hebt een ontwikkeltank, ontwikkelaar, stopbad en fixeer nodig. Zwart-wit is ook vergevingsgezind en heeft veel contrastruimte. Een zwart-wit film 35mm van ISO 400 is een veelgebruikte alles-in-één keuze. Meer over fotograferen in zwart-wit lees je bij fotografie in zwart-wit.
Dia-film
Dia-film (positieffilm) geeft na ontwikkelen een positief beeld dat je kunt projecteren. Hij is mooi, maar de belichting moet bijna exact kloppen. Voor een 35mm film projector heb je dia’s nodig. Voor beginners is het geen eerste keus, maar voor gevorderden een bijzondere ervaring.
ISO, korrel en kleur: de film uitgelegd
Het getal op de cassette is de ISO-waarde: de lichtgevoeligheid. Een lage waarde, zoals ISO 100, is minder gevoelig en geeft fijne korrel en veel detail, maar heeft veel licht nodig. Een hoge waarde, zoals ISO 800 of 1600, is gevoeliger en werkt bij schemer, maar geeft meer korrel. Dit zijn richtwaarden voor een eerste keuze:
- ISO 100: zonnige dagen buiten, een statief of heldere lucht.
- ISO 200 tot 400: de alleskunner. Bewolkt en zonnig, binnen bij een raam.
- ISO 800 tot 1600: schemer, binnen zonder flits, snelle sluitertijden.
Bij film kies je de gevoeligheid per rol, niet per opname. Dat dwingt je tot een keuze: ga je overdag of ’s avonds fotograferen? Met ISO 400 kun je beide en daarom is het zo’n veel gekozen startfilm. Hoe belichting werkt, lees je bij sluitertijd.
Naast ISO bepaalt het type film de kleur. Sommige films hebben warme, gele tinten, andere koele, groenige. Dat is een kwestie van smaak. Probeer drie verschillende merken en je ziet snel wat bij je past.
Er is geen beste 35mm film voor iedereen. Kies hem op basis van wat je gaat fotograferen en wat je wilt doen met de negatieven. Wil je makkelijk scannen? Dan is kleurennegatief handig. Wil je zelf leren ontwikkelen? Begin met zwart-wit. Lees je liever vergelijkingen? Zoek dan naar een beste 35mm film test van een fotograaf die jouw smaak deelt, maar houd rekening met persoonlijke voorkeur.
Waar koop je 35mm film?
Je kunt 35mm film kopen bij speciaalzaken, bij een aantal grote winkelketens, online in webwinkels en soms op beurzen. 35mm film bestellen via een webwinkel geeft de meeste keus. Kijk of de film vers is en koel is bewaard. Een film die over datum is, kan gewoon werken, maar geeft soms kleurverschuivingen en meer korrel. Als richtwaarde: reken op enkele euro’s tot ruim tien euro per rolletje, afhankelijk van merk en type. Zwart-witfilm is vaak goedkoper dan kleurennegatief, en dia-film duurder. Prijzen veranderen, dus vergelijk.
Waar je 35mm film kopen kunt, hangt ook af van je regio. In grotere steden zijn nog fotowinkels te vinden, soms ook op markten voor tweedehands camera’s. Vraag gerust of ze de film koel bewaren.
35mm film ontwikkelen, scannen en digitaliseren
Een belichte film moet worden ontwikkeld. Je hebt twee routes: laten ontwikkelen of zelf doen.
Laten ontwikkelen
Laat je kleurennegatieffilm door een lab ontwikkelen en scannen. Dat kost als richtwaarde enkele euro’s tot meer dan tien euro per rol, en meer als je ook afdrukken wilt. Veel labs doen ontwikkelen en scannen in één. Een 35mm film ontwikkelen kost verschillend per aanbieder, dus vergelijk prijs, doorlooptijd en scankwaliteit. Een lab met een goede scanner geeft veel betere digitale beelden dan een goedkope service.
Zelf ontwikkelen
Zwart-witfilm ontwikkel je zelf in een lichtdichte tank. Volgens Wikipedia over film ontwikkelen wind je de film in volledige duisternis (of met een wisselzak) op een spiraal, giet je ontwikkelaar, stopbad en fixeer in de tank, spoel je de film en laat je hem drogen. Temperatuur, tijd en bewegen moeten volgens hetzelfde artikel nauwkeurig worden gecontroleerd. De precieze waarden staan op het technische blad van je film en ontwikkelaar. Een volledige uitleg vind je bij filmrolletje ontwikkelen. Wil je ook afdrukken in een eigen donkere kamer, lees dan een donkere kamer thuis maken.
Scannen en digitaliseren
Om je negatieven te delen, moet je ze digitaliseren. Je kunt een 35mm film scanner kopen, of je laat het lab scannen. Een filmscanner geeft de beste kwaliteit, maar kost geld en tijd. Een goedkopere manier is een negatief fotograferen op een lichttafel met een digitale camera en een macrolens. Beide opties werken, afhankelijk van hoeveel je wilt doen. Een digitale scan kun je daarna bewerken met een foto-bewerkingsprogramma.
Hoeveel rolletjes heb je nodig?
Koop in het begin niet te veel. Twee of drie rolletjes van verschillende typen is genoeg: bijvoorbeeld een kleurennegatief ISO 400, een zwart-witfilm ISO 400 en een kleurennegatief ISO 200. Fotografeer ze op verschillende dagen en vergelijk de resultaten. Zo ontdek je wat je mooi vindt voordat je een grotere voorraad inslaat. Een filmrolletje 35mm vol maken duurt voor veel beginners een paar weken, en dat is prima. Het tempo is onderdeel van de hobby. Schrijf op de cassette met een stift welke camera en welke datum erbij hoort, zodat je bij het ontwikkelen weet wat je hebt gefotografeerd en kunt terugkijken welke film je het prettigst vond.
Tips voor je eerste rolletjes
Een paar praktische tips voor het fotograferen met 35mm film:
- Begin met een rol kleurennegatief ISO 400. Fotografeer op een bewolkte of zonnige dag en leer hoe de film reageert.
- Overbelicht liever iets dan dat je onderbelicht. Negatiefmateriaal heeft meer ruimte in de lichten dan in de schaduwen. Een kleine plus-correctie geeft vaak betere resultaten.
- Maak notities. Schrijf bij elke opname de instellingen en de situatie op. Daar leer je meer van dan van de foto’s zelf.
- Gebruik een lichtmeter of de ingebouwde meter van je camera. Zie analoge camera kiezen.
- Maak je rol vol. Vooral bij 36 opnamen kost het even, maar een volle rol is het goedkoopst per foto.
- Bescherm je film tegen warmte en röntgenstraling. Laat belichte film niet in een warme auto liggen. Vraag bij vliegvelden om handmatige controle als je veel gevoelige film bij je hebt.
- Laat de film binnen enkele weken ontwikkelen. Een belichte film verslechtert met de tijd, zeker in warmte.
Wil je weten hoe een 35mm filmcamera werkt of wat je moet weten over een 35mm film camera tips? Begin met een eenvoudig model, leer de basis van belichting en wees geduldig. De kosten per foto zijn hoger dan bij digitaal, dus maak elke opname bewust.
Bewaren en kosten
Bewaar ongebruikte film koel en droog, bij voorkeur in de koelkast, en laat hem op kamertemperatuur komen voordat je hem gebruikt. Bewaar ontwikkelde negatieven in een stofvrije hoes en een donkere map. De kosten per rol bestaan uit drie delen: film, ontwikkelen en scannen. Een eerste rol kost samen als richtwaarde ongeveer twintig euro, maar de prijs varieert sterk. Zelf ontwikkelen verlaagt de kosten per rol zodra je de uitrusting hebt.
Veelgestelde vragen over 35mm film
Wat is 35mm film?
35mm film is film met een breedte van 35 mm in een lichtdichte cassette, met 12, 24 of 36 opnamen en een beeld van 24 bij 36 mm. Het formaat heet ook 135 of kleinbeeld en is het meest gebruikte filmformaat voor fotografie.
Welke 35mm film is het beste voor beginners?
Een kleurennegatieffilm met ISO 200 of 400. Die geeft goede resultaten bij zon en bewolking, is vergevingsgezind bij fouten in de belichting en wordt door elk lab ontwikkeld.
Wat betekent ISO bij film?
ISO is de lichtgevoeligheid van de film. Een lage ISO (100) is minder gevoelig met fijne korrel en heeft veel licht nodig. Een hoge ISO (800 en hoger) werkt bij weinig licht, maar geeft meer korrel.
Waar kan ik 35mm film kopen?
Bij fotospeciaalzaken, bij sommige grote winkelketens, in webwinkels en op beurzen. Online heb je de meeste keus. Let op de houdbaarheidsdatum en op koele opslag.
Wat kost het ontwikkelen van een 35mm film?
Als richtwaarde enkele euro’s tot meer dan tien euro per rol voor ontwikkelen, en meer voor ontwikkelen met scannen of afdrukken. Prijzen verschillen per lab, dus vergelijk.
Kan ik 35mm film zelf ontwikkelen?
Ja. Zwart-witfilm is het makkelijkst: je hebt een ontwikkeltank, een wisselzak of donkere ruimte, ontwikkelaar, stopbad en fixeer nodig. Volg de tijden en temperaturen uit het technische blad.
Hoe digitaliseer ik 35mm film?
Met een filmscanner, een scanservice van een lab of door negatieven op een lichttafel met een digitale camera te fotograferen. Een goede scan bepaalt hoe scherp en rijk je digitale beeld wordt.
Is 35mm film hetzelfde als bioscoopfilm?
Het formaat is afgeleid van 35 mm bioscoopfilm, maar de film in fotocamera’s is aangepast voor stilstaande foto’s. Bij een fotocamera loopt de film horizontaal, met een beeld van 24 bij 36 mm.
Verder lezen
Wil je verder met film? Deze pagina’s helpen je daarbij: