Schilderen dikke dames: vrolijke Nana-figuren in acryl, stap voor stap

Schilderen dikke dames doe je met ronde vormen, felle kleuren en veel plezier. Teken de figuur als een grote ovaal voor het lijf, een kleine cirkel voor het hoofd en vier ronde ledematen. Vul de vlakken met heldere acrylverf, voeg patronen toe en omlijn alles met een donkere, dikke lijn. Het resultaat hoeft niet te lijken op een echte vrouw: het is een vrolijk, eigenzinnig figuur dat vooral een gevoel geeft.

Wie zoekt naar schilderen dikke dames of naar dikke dames schilderen, bedoelt meestal een bepaald soort schilderij: een dansende, volle vrouwenfiguur met kleur, patronen en veel zelfvertrouwen. Je kent het misschien van de beeldhouwwerken van Niki de Saint Phalle of van de volumineuze figuren van Fernando Botero. Het is een heerlijk onderwerp voor beginners, omdat precisie er niet toe doet. Een scheve arm of een te groot been valt niet op, het hoort bij de stijl. In deze uitleg lees je waar deze stijl vandaan komt, wat je nodig hebt en hoe je in zes stappen je eigen figuren schildert. De basis van schilderen vind je in ons stappenplan om te leren schilderen.

Waar komt het schilderen van dikke dames vandaan?

Het beroemdste voorbeeld zijn de Nana’s van Niki de Saint Phalle. Wikipedia schrijft in het artikel over Niki de Saint Phalle dat ze deze serie in het midden van de jaren zestig begon. Het eerste grote werk in de serie, Gwendoline, dateert uit 1965, en in datzelfde jaar noemde ze de figuren voor het eerst Nana’s. Het zijn felgekleurde, grote vrouwenfiguren, vaak blij en speels, in dansposes en acrobatische houdingen zoals een handstand of radslag. De eerste versies waren van zachte materialen als wol, stof en papier-maché. Later bouwde ze grotere werken van polyester met glasvezel en verfde ze die in felle kleuren.

Een bekend voorbeeld staat in Hannover. In 1974 plaatste ze daar drie grote Nana’s aan de rivier de Leine. Wikipedia meldt dat de stad eerst meer dan 20.000 klachtenbrieven kreeg, maar dat de beelden later de bijnamen Sophie, Charlotte en Caroline kregen, naar drie historische vrouwen uit de stad. In 1967 had Saint Phalle haar eerste overzichtstentoonstelling, Les Nanas au pouvoir, in het Stedelijk Museum in Amsterdam. Wie dikke dames schildert, volgt dus een lange traditie van vrolijke, zelfverzekerde vrouwenfiguren.

Ook de Colombiaanse kunstenaar Fernando Botero maakte van volume zijn handelsmerk. Wikipedia beschrijft in het artikel over Fernando Botero dat zijn stijl, Boterismo, mensen en figuren toont met overdreven volume. Die vormen kunnen politieke kritiek zijn of humor, afhankelijk van het werk. Over de herkomst van zijn stijl zei hij dat hij bij het schilderen van een mandoline het klankgat kleiner maakte, waardoor het instrument enorm leek. Zijn conclusie: kleine details maken de vorm monumentaal. Dat is een mooie les voor wie dikke dames schildert: houd de details klein en laat de grote vorm de show stelen.

Let op: dit zijn twee heel verschillende stijlen. Saint Phalle is kleurrijk, vrolijk en speels. Botero is rustiger, met zachtere kleuren en een bijna serieuze sfeer. Kies welke je het meest aanspreekt, of meng ze.

Een respectvolle blik op schilderen dikke dames

De zoekterm “schilderen dikke dames” klinkt wat plat, maar wat je schildert is iets anders: figuren die van hun lichaam genieten. Dat is ook wat deze stijl zo prettig maakt. De dames in een Nana-schilderij zijn trots, blij en vol leven. Je schildert geen karikatuur, maar een viering van rondingen. Denk bij het schilderen dus aan beweging, kleur en zelfvertrouwen, en niet aan wat er “mis” zou zijn met een lichaam. Dan wordt het schilderij een positieve boodschap, en een leuk cadeau voor een vriendin.

Wat heb je nodig om dikke dames te schilderen?

De benodigdheden zijn eenvoudig. Acrylverf is hier de beste keuze. Wikipedia schrijft in het artikel over acrylverf dat het een snel drogende verf is die in water oplost zolang hij nat is en waterbestendig wordt als hij droog is. Een of twee lagen drogen meestal in 10 tot 20 minuten. Voor felle, dekkende kleuren en een zwarte omlijning is dat ideaal.

Je hebt nodig:

• Acrylverf in felle kleuren: rood, geel, blauw, groen, oranje, roze en paars, plus wit en zwart.
• Een doek of paneel. Een doek van 40 × 50 cm is een prima formaat, omdat je dan ruimte hebt voor een grote figuur.
• Penselen. Een groot plat penseel voor de achtergrond, een middelgroot rond penseel voor de vlakken en een fijn penseel voor de omlijning.
• Een zwarte acrylstift of een fijn penseel met zwarte verf voor de lijnen.
• Een potlood, een gum, een palet en een pot water.

Zet je doek op een ezel als je kunt. Dan zie je de hele figuur en kun je gemakkelijk een stap achteruit doen. Meer over de keuze lees je in onze uitleg over een schildersezel.

Dikke dames schilderen in zes stappen

Stap 1: bedenk een houding

Begin met de houding. Een Nana danst, springt of zwaait. Een figuur die met een arm in de lucht staat, ziet er meteen levendig uit. Maak een kleine schets op papier: een scheve lijn voor de wervelkolom, een ovaal voor het lijf, een cirkel voor het hoofd. Probeer een paar houdingen voor je kiest.

Stap 2: teken de ronde vormen

Teken op je doek met potlood de figuur. Gebruik grote ovalen voor de buik en de borst, kleinere voor de armen en benen en een cirkel voor het hoofd. Maak de vormen groter dan je denkt: het idee is volume. Laat de handen en voeten klein, zoals Botero het doet, zodat de grote vorm opvalt. Verbind de vormen met vloeiende lijnen.

Stap 3: schilder de achtergrond

Schilder de achtergrond met een groot penseel, in een heldere kleur die contrasteert met de figuur: geel, turquoise, roze of lichtgroen. Een effen vlak werkt het best, omdat het figuur het middelpunt moet zijn. Laat de verf helemaal drogen.

Stap 4: vul de figuur met kleur

Schilder elke lichaamsdeel in een eigen kleur. Een Nana heeft vaak een roze of oranje lijf, een blauwe broek en een gele jurk. Er is geen regel: kies kleuren die elkaar versterken. Gebruik kleuren die op de kleurencirkel tegenover elkaar liggen, zoals oranje en blauw, voor een sterk contrast. Hoe je van een idee een compleet schilderij maakt, lees je in onze uitleg over schilderij maken.

Stap 5: voeg patronen toe

Dit is het leukste deel. Zet op de jurk, de broek en zelfs de huid stippen, strepen, bloemen en spiralen. Gebruik een fijn penseel of de achterkant van je penseel voor stippen. Patronen maken het figuur levendig en lossen het probleem van een egaal vlak op. Laat elk patroon eerst droog worden voor je het volgende laat overlappen.

Stap 6: omlijn en maak af

Pak je zwarte verf en trek een dikke lijn om de vormen. Dat geeft het schilderij die herkenbare, tekenfilmachtige look. Werk met een vaste hand en houd de lijn gelijkmatig; een kleine afwijking is niet erg. Voeg een paar details toe, zoals ogen, een mond en haar. Houd het eenvoudig: twee stippen voor de ogen en een boogje voor de mond is genoeg.

Volume schilderen bij dikke dames: licht en schaduw

Wie schilderen dikke dames serieus neemt, wil de rondingen laten leven. Dat doe je met licht en schaduw, ook als je figuur heel vlak en kleurrijk is. Een Nana in vlakke kleuren is prima, maar een beetje volume maakt het schilderij rijker. Zo pak je dat aan:

1. Bedenk waar het licht vandaan komt, bijvoorbeeld van linksboven.
2. Meng voor elke kleur een lichtere en een donkerdere tint. Voor een roze lijf: wit erbij voor licht, en een beetje paars of rood voor schaduw.
3. Zet de lichtere tint op de kant van het licht, bijvoorbeeld op de linkerkant van de buik en de schouder.
4. Zet de donkerdere tint op de andere kant en onder de rondingen, zoals onder de borst, aan de binnenkant van de armen en bij de knieën.
5. Verzacht de overgang met een schoon, licht vochtig penseel, zolang de verf nog nat is.

Bij dikke dames schilderen werkt dit sterker dan bij slanke figuren, omdat de grote vlakken veel ruimte geven voor overgangen. Je ziet het in het werk van Botero, waar de zachte tinten de figuren een bijna beeldhouwachtig volume geven. Wil je het vlak houden zoals bij Saint Phalle, dan sla je deze stap over en laat je de dikke zwarte omlijning het werk doen. Beide manieren zijn goed; het hangt af van het gevoel dat je wilt.

Een laatste tip bij het schilderen van dikke dames in groepen: laat de figuren elkaar overlappen. Een arm die achter een ander figuur verdwijnt, geeft diepte. Schilder dan eerst het figuur dat achter staat en pas daarna het figuur ervoor. Dat voorkomt dat je kleuren door elkaar loopt.

Ideeën voor een schilderij met dikke dames

Een enkel figuur is leuk, maar je kunt er veel meer mee.

• Een groep dansende dames. Drie figuren in verschillende kleuren, hand in hand. Dat geeft beweging en vrolijkheid.
• Dames op het strand. Een felle zon, blauw water en figuren in gestreepte badpakken.
• Een vrouw met een hond of een kat. Een rond dier naast een ronde vrouw geeft een grappig beeld.
• Een figuur in een bloementuin. Veel kleurrijke bloemen als achtergrond.
• Een portret in Botero-stijl. Een rustig gezicht met volle wangen en kleine ogen, in zachte kleuren.

Wil je een cadeau maken? Een schilderij op een klein doek met een persoonlijke touch, zoals de naam van de ontvanger, valt goed in de smaak.

Veelgemaakte fouten bij het schilderen van dikke dames

• Te veel details. Houd handen, voeten en gezicht eenvoudig. De grote vorm is het onderwerp.
• Te schuchter met kleur. Deze stijl vraagt om felle kleuren. Wees niet bang om iets te veel te doen.
• Te dunne lijnen. Een dunne zwarte lijn verdwijnt in de vlakken. Gebruik een dikke, zelfverzekerde lijn.
• Alles even groot. Varieer in grootte van de figuren en patronen. Dat geeft ritme.
• Te veel willen kloppen. Bij deze stijl mag de anatomie vrij zijn. Het gaat om plezier en beweging.

Dikke dames schilderen met kinderen of in een groep

Dit onderwerp werkt ook goed met kinderen en in een groep. Kinderen vinden het heerlijk om een figuur zo groot en vrolijk te maken als ze willen. Laat ze met kleur en patronen spelen en geef ze zwarte stiften voor de lijnen. Voor een vriendinnenmiddag kun je samen een schilderij maken: iedereen schildert een eigen figuur op een eigen doek en je hangt ze naast elkaar. Zorg voor een afgedekte tafel en oude kleren, want acrylverf gaat in droge toestand niet meer uit kleding.

Veelgestelde vragen over schilderen dikke dames

Verder lezen