Zentangle patronen: 12 patronen stap voor stap voor beginners

Zentangle patronen zijn opgebouwd uit een paar eenvoudige elementen: stippen, lijnen, bogen, S-bogen en cirkels. Je tekent ze stap voor stap in rijen, en door te herhalen ontstaat een patroon dat veel ingewikkelder oogt dan het is. Een patroon leer je in vijf minuten, en met twaalf patronen vul je al een hele tegel.

Een tangle is vooral een kwestie van ritme: je zet een lijn, herhaalt die, en laat je hand het werk doen. In dit artikel vind je twaalf patronen om mee te beginnen, met uitleg per stap, plus tips om ze te combineren en eigen patronen te bedenken. Wil je eerst weten wat zentangle precies is? Lees dan onze uitleg over zentangle. Voor tekenen in het algemeen is er de gids leren tekenen.

Hoe werkt een patroon

De makers, Rick Roberts en Maria Thomas, omschrijven de methode als een gemakkelijke, ontspannende en leuke manier om mooie beelden te maken met gestructureerde patronen. Volgens Zentangle zelf bestaan de patronen uit stippen, lijnen, simpele bogen, S-bogen en cirkeltjes. Je tekent ze in een vak, meestal binnen een potloodlijn, die je een string noemt. Elk patroon volgt een kleine reeks stappen die je blijft herhalen, en er zijn geen fouten: een wat scheve lijn hoort bij de handgemaakte uitstraling.

Een goed patroon werkt op drie manieren: het is makkelijk te onthouden, het is herhaalbaar en het ziet er anders uit naarmate je het groter of kleiner tekent. Dat maakt het mogelijk om in korte tijd heel verschillende vlakken te maken met dezelfde handeling. Voor de basis van de methode, de materialen en het hele ritueel lees je zentangle tekenen.

Twaalf zentangle patronen voor beginners

Teken elk patroon eerst in een klein vak van 2 bij 2 centimeter op een oefenblad. Hieronder beschrijven we ze in eigen woorden, zodat je ze zelf kunt tekenen. Er zijn veel officiële patronen met een eigen naam; wij houden het bij eenvoudige, algemene vormen.

1. Strepen

Teken evenwijdige lijnen naast elkaar, op gelijke afstand. Wissel een dikke en een dunne lijn af voor extra ritme. Wiebelen mag: handgemaakt is mooier dan perfect.

2. Golven

Teken een golflijn en herhaal hem onder de eerste. Laat de toppen onder elkaar of verschuif ze een halve golf: dat geeft een ander effect.

3. Schubben

Teken een rij kleine halve cirkels naast elkaar. Teken de volgende rij tussen de bogen van de vorige. Zo krijg je een dakpanpatroon.

4. Cirkels in cirkels

Teken een kleine cirkel en omring hem met een iets grotere, daarna nog een. Herhaal naast elkaar met kleine tussenruimte.

5. Ruiten

Teken lijnen schuin naar rechts en schuin naar links, die elkaar kruisen. Vul sommige ruiten zwart in voor contrast.

6. Kruisjes

Teken kleine plusjes in een rij en een rij verschoven eronder. Combineer ze met stippen in de tussenruimtes.

7. Punten en stippen

Zet stippen in rijen, groot naast klein. Het lijkt weinig, maar een dicht vlak met stippen geeft meteen structuur.

8. Spiralen

Teken een kleine spiraal en herhaal hem in een rij. Laat de spiralen een andere kant op draaien in de volgende rij.

9. Bladeren

Teken een lange, smalle druppelvorm met een lijn door het midden. Herhaal de vormen in een waaier of rij.

10. Zigzag

Teken een zigzaglijn en herhaal hem. Laat de punten in elkaar vallen of net niet.

11. Bollen

Teken cirkels van verschillende groottes die elkaar half overlappen. Schaduw ze later met potlood zodat ze bol lijken.

12. Schaakbord

Teken vierkantjes in rijen en vul om en om zwart. Zet er een andere maat naast voor een speels effect.

Patronen combineren op een tegel

Een tegel wordt interessanter als de patronen elkaar aanvullen. Een paar vuistregels:

• Kies drie tot vijf patronen voor een tegel van 9 bij 9 centimeter.
• Wissel druk en rustig af. Zet een dicht patroon naast een open patroon.
• Wissel rechte en ronde vormen. Strepen naast cirkels, ruiten naast golven.
• Varieer in maat. Groot naast klein geeft ritme.
• Maak één vlak zwart. Dat geeft een rustpunt.
• Laat een vak leeg als er te veel gebeurt.

Wil je weten hoe je een hele tegel opbouwt, van stippen in de hoeken tot de schaduw? Dat staat stap voor stap in de uitleg over zentangle.

Schaduw en diepte toevoegen

Schaduw maakt van een plat patroon een vorm. Neem een potlood en teken langs de ene kant van elke lijn of bol een smalle strook. Veeg die zacht uit. Bij bollen kun je een lichtpunt wit laten staan en de rand donkerder maken, zodat het een bol lijkt. Bij strepen maakt een schaduw onder elke streep het geheel golvend. Kies één lichtrichting, bijvoorbeeld linksboven, en houd die aan in de hele tegel.

Zelf zentangle patronen bedenken

Als je een paar patronen kent, kun je zelf variaties maken. Dat gaat zo:

1. Neem een patroon dat je kent, bijvoorbeeld de schubben.
2. Verander een element. Maak de bogen hoger, dubbel of schuin.
3. Voeg iets toe. Een stip in elke boog, een lijn erdoor, een tweede rij in een andere kleur.
4. Draai het. Teken het patroon verticaal of diagonaal.
5. Schrijf de stappen op zodat je ze later kunt herhalen.

Veel patronen zijn zo ontstaan: iemand veranderde één ding en vond het mooi. Probeer het met elk patroon dat je kent. Je bouwt zo een eigen bibliotheek op.

Gratis zentangle patronen vinden

Wie online zoekt, vindt veel patronen en lesvideo’s, onder meer op de website van Zentangle zelf en op de kanalen van gecertificeerde docenten. Gebruik ze als inspiratie en teken ze in je eigen stijl. Gratis voorbeelden zijn handig, maar het meeste leer je door te tekenen. Maak daarom je eigen patronenblad: teken elk patroon dat je tegenkomt, met de naam en datum erbij. Na een maand heb je een bruikbaar naslagwerk.

Zo oefen je zentangle patronen in een week

Een kleine routine helpt om de patronen echt te onthouden. Maak een oefenblad met twaalf vakjes van 3 bij 3 centimeter en vul er elke dag twee. Na zes dagen heb je ze allemaal getekend, en op de zevende dag maak je een tegel waarin je er vier combineert. Houd een potlood bij de hand en schrijf bij elk vakje de naam, zoals jij die bedenkt. Het geeft niet als die niet overeenkomt met de officiële naam. Het gaat erom dat jij het patroon herkent.

Probeer elk patroon in drie maten: klein, middel en groot. Je merkt dat een patroon er in een groot vak heel anders uitziet dan in een klein vak, en dat sommige patronen vooral in een klein formaat werken. Probeer ze ook met een andere pen: een dikkere lijn maakt van schubben een stoer patroon, een heel dunne lijn een sierlijk patroon.

Als je ergens vastloopt, kijk dan naar de bouwstenen. Bijna elk patroon begint met een raster, een rij of een cirkel. Bedenk vooraf waar je begint en in welke richting je werkt. Teken van links naar rechts als je rechtshandig bent, zodat je hand niet over de natte inkt veegt. Linkshandigen werken andersom, van rechts naar links, of draaien de tegel.

Waar gebruik je zentangle patronen voor

Patronen zijn niet alleen voor tegels. Je kunt ze gebruiken voor een rand om een foto, een versiering in je bullet journal, de achtergrond van een kaart, een opvulling voor een letter of een dier, of als decoratie op een bladwijzer. Ook in lettering komen ze goed van pas: een dikke letter gevuld met patronen is een opvallend kaartje. Een tekening die je zelf hebt gemaakt, geef je ook gemakkelijk cadeau.

Van patronen naar kleur

Heb je zin in kleur? Gebruik dan dezelfde patronen om kleurplaten te maken. Teken een vorm, vul hem met patronen en kleur sommige vlakken in met potlood of aquarel. Wie liever ingekleurde plaatjes heeft zonder zelf te tekenen, vindt voorbeelden in ons overzicht over kleurboeken voor volwassenen en over kleurplaten voor volwassenen. En wil je een dier vullen met patronen, begin dan met de omtrek van een hond, zoals bij tekenen hond.

Veelgemaakte fouten

• Te veel patronen in één tegel. Houd het rustig.
• Te haastig tekenen. Het ritme is het plezier.
• Alle lijnen even dik. Variatie geeft diepte.
• Alle vlakken even dicht. Laat wat ruimte.
• Fouten wegkrabben. Teken eromheen en maak er iets van.
• Geen lichtrichting bij schaduw. Kies één kant.

Veelgestelde vragen over zentangle patronen

Verder lezen