Origami papier is licht, vierkant en meestal aan één kant gekleurd en aan de andere kant wit. Voor je eerste modellen werkt gewoon kopieerpapier al goed, voor de strakke vouwen van een kraanvogel of een kusudama kies je speciaal origami papier, in de handel vaak kami genoemd. Welk papier het beste past, hangt af van je model, je ervaring en het formaat dat je wilt vouwen.
Wie voor het eerst op zoek gaat naar origami papier, ziet in de winkel meteen een grote keuze: pakjes in alle kleuren, papier met patronen, folie, dik en dun. Dat kan overweldigend zijn. In dit artikel zet je de verschillen op een rij en weet je wat je nodig hebt voor jouw eerste vouwwerk. Zit je nog helemaal aan het begin? Lees dan ook onze gids over origami en het stappenplan voor origami vouwen.
Kort samengevat
- Origami papier heet in de handel kami en wordt verkocht in vierkante vellen, meestal van 2,5 tot 25 centimeter breed.
- Het is aan één kant gekleurd en aan de andere kant wit, en iets lichter dan kopieerpapier.
- Voor simpele modellen werkt gewoon kopieerpapier, voor fijne vouwen is speciaal papier prettiger.
- Begin met een formaat van ongeveer 15 bij 15 centimeter: groot genoeg om te zien wat je doet.
- Papier met patroon of folie is mooi, maar lastiger voor beginners.
Wat is origami papier eigenlijk?
Origami papier is papier dat speciaal is gemaakt om te vouwen. Het woord origami bestaat uit twee Japanse delen: ori betekent vouwen en kami betekent papier. Volgens Wikipedia over origami heet het speciale papier daarom zelf ook kami, en wordt het verkocht in vooraf gesneden vierkanten van ongeveer 2,5 tot 25 centimeter of meer.
Het papier is meestal aan één kant gekleurd en aan de andere kant wit. Dat is geen versiering zonder reden. Veel modellen laten tijdens het vouwen beide kanten zien, bijvoorbeeld de oren van een konijn of de vleugels van een vogel. Door de witte en gekleurde kant is meteen duidelijk welke kant je gebruikt, en kun je de volgorde van je vouwen beter volgen.
Daarnaast is dit papier iets lichter dan kopieerpapier. Dat is een groot voordeel, want elke vouw laat meerdere lagen papier op elkaar liggen. Is het papier te dik, dan wordt een model snel bol en onhandig. Is het te dun, dan scheurt het of houdt het zijn vorm niet vast. Goed origami papier zit precies in het midden.
Welke soorten origami papier bestaan er?
Het aanbod is groot, maar de meeste soorten vallen in een paar groepen. Een korte vergelijking helpt je kiezen.
Gewoon gekleurd kami
Dit is het standaard origami papier: effen kleur aan de ene kant, wit aan de andere. Het vouwt makkelijk, houdt een scherpe vouw vast en is goedkoop. Voor de eerste tientallen modellen is dit de beste keuze. Je vindt het in pakken met veel kleuren, zodat je meteen verschillende combinaties kunt proberen.
Papier met patronen
Origami papier met bloemen, geometrische motieven of traditionele Japanse prints geeft je model veel karakter. Een eenvoudige doos of een kikker wordt er direct feestelijk door. Let wel op: de drukinkt kan aan de randen afbladderen en een patroon kan het lastiger maken om vouwlijnen te zien. Voor je eerste keren vouwen is effen papier daarom handiger.
Dubbelzijdig gekleurd papier
Hier hebben beide zijden een eigen kleur, zonder wit. Dat levert mooie contrasten op bij modellen waar je beide kanten ziet. Je moet er wel beter op letten welke kant naar boven ligt, omdat je anders per ongeluk de verkeerde kleur voor het zichtbare deel kiest.
Folie en metallic papier
Dit papier glanst en geeft een luxe uitstraling, bijvoorbeeld voor kerstdecoraties. Het is echter stugger, krijgt snel zichtbare kreukels en laat een vouw niet altijd mooi vlak liggen. Bewaar het voor als je al wat routine hebt.
Dikker papier en natvouwen
Voor modellen die stevig moeten zijn, kiest men soms dikker papier. Volgens Wikipedia over origami kan zwaarder papier worden natgevouwen: een techniek waarbij het papier licht vochtig is, zodat je zachte, ronde vormen krijgt. Dat is werk voor gevorderden, dus reken er niet op bij je eerste modellen.
Kan ik gewoon kopieerpapier gebruiken?
Ja. Dezelfde bron zegt dat kopieerpapier prima werkt voor simpele vouwen. Een A4-vel is bovendien al gauw gevouwen tot een vierkant: vouw één hoek diagonaal naar de overkant en knip of scheur het overschot weg. Let op: voor het officiële origami is knippen niet de bedoeling, maar voor het voorbereiden van een vierkant vel is dat geen probleem.
Het grote nadeel van kopieerpapier is dat beide kanten wit zijn. Hierdoor zie je tijdens het vouwen minder goed wat boven en onder ligt. Een truc is om één kant met een viltstift een kleur te geven, of om gekleurd printpapier te gebruiken. Een pak gekleurd kopieerpapier is vaak voordeliger dan speciaal origami papier, en voor oefenen is dat een prima manier om geld te besparen.
Denk ook aan andere papiersoorten die je thuis al hebt:
- Het binnenwerk van een enveloppe met patroon, uitgesneden als vierkant.
- Glossy papier uit een tijdschrift, als je een model met een kleurrijke buitenkant wilt.
- Inpakpapier, mits het niet te dik is.
- Servetten voor modellen die je op tafel wilt zetten.
Probeer eerst op oefenpapier uit of een model lukt voordat je er mooi papier aan besteedt.
Welk formaat origami papier kies je?
Origami papier wordt in veel formaten verkocht. Het kleinste is een paar centimeter, het grootste een kwart meter breed of meer. De keuze hangt af van wat je gaat maken en hoe handig je bent met je vingers.
Als richtwaarde geldt dat 15 bij 15 centimeter een prima eerste formaat is. Je ziet je vouwlijnen goed, het papier is groot genoeg om scherpe vouwen te maken en het past nog makkelijk op een tafel. Deze maat is in veel pakketten te vinden en wordt door veel beginners gebruikt.
Ga je kleiner, bijvoorbeeld 7,5 centimeter, dan wordt het fijnwerk. Dat is leuk voor kleine hangertjes, maar frustrerend als je nog moet wennen. Ga je groter, dan zijn je modellen makkelijker te vouwen. Veel modellen met veel lagen, zoals een kraanvogel, zijn met 20 centimeter of meer een stuk prettiger.
Praktisch advies voor wie nog niet weet waar te beginnen: koop een pak van 15 bij 15 centimeter in effen kleuren, en een klein pakje van 7,5 centimeter om later mee te experimenteren.
Origami papier kopen: waar let je op?
Origami papier kopen kan op veel plekken. In hobbywinkels, bij sommige warenhuizen en bij boekhandels staat het in het schrijfwaren- of knutselschap, en online is het aanbod nog groter. Vraag je je af waar je welk pakket vindt? Wie origami papier kopen bij een winkel in de buurt overweegt, kijkt vooral naar het aanbod in de knutselafdeling. Zoek je origami papier bij een discounter of keten zoals Action of HEMA, houd er dan rekening mee dat het assortiment per vestiging en per periode verschilt. Het is dus niet zeker dat het er altijd ligt.
Let bij het kopen op de volgende punten:
- Formaat. Controleer of het pak vierkante vellen bevat en welk formaat. Soms staan er meerdere maten in één pak.
- Aantal vellen. Bij een pak met 50 of 100 vellen kun je vrij oefenen. Een pakje van 10 is snel op.
- Kleurkeuze. Een pak met meer kleuren is leuker en leerzamer dan een pak met één kleur.
- Dikte. Voel het papier: het moet soepel zijn en niet knisperen als folie.
- Gebruiksdoel. Wil je papier voor kleine kinderen, dan is stevig papier prettiger. Voor fijne modellen is dun papier beter.
Prijzen verschillen per winkel en per periode, dus vergelijk een paar aanbieders voordat je koopt. Voor een eerste pak is een eenvoudige set meestal ruim voldoende.
Zo vouw je met origami papier de eerste keer
Heb je papier gekozen? Dan helpt een vaste werkwijze om een mooi resultaat te krijgen.
- Werk op een harde, vlakke ondergrond. Een tafel is beter dan je schoot.
- Vouw precies. Leg hoeken exact op elkaar voordat je de vouw dichtdrukt.
- Strijk de vouw met je duimnagel. Zo krijg je scherpe lijnen en blijft het model mooi in vorm.
- Houd je papier schoon. Vette vingers laten sporen achter, vooral op witte vellen.
- Volg diagrammen op volgorde. Een goede handleiding laat zien welke vouw welke is. OrigamiUSA stelt gratis instructiediagrammen als pdf beschikbaar, naast videolessen en lokale vouwgroepen.
Wil je een eenvoudig model uitproberen? In ons stappenplan papier vouwen begin je bij de basisvouwen, en met origami vouwen bouw je dat uit tot echte modellen.
Origami papier in de praktijk
Het gebruik van origami papier gaat verder dan alleen vouwen om het vouwen. Een paar voorbeelden:
- Kaarten. Een kleine gevouwen ster of hart op een kaart is een snelle persoonlijke aanvulling. Meer ideeën vind je in onze uitleg over kaarten maken.
- Decoratie. Kusudama-bollen en mobiles worden gemaakt van meerdere gelijke stukken papier. Zo bouw je van identieke onderdelen één groot model.
- Cadeauverpakking. Een gevouwen doosje of een strik van patroonpapier maakt een cadeau persoonlijker.
- Ontspanning. Veel vouwers noemen het rustgevend: je concentreert je op één vouw tegelijk en houdt er iets moois aan over.
Origami hoeft ook niet bij papier alleen te blijven. Werk je graag met papier en lijm? Dan is papier-maché een mooie volgende stap, met een heel andere manier van werken.
Veelgestelde vragen over origami papier
Welk papier is het beste voor origami?
Speciaal origami papier, kami, is het prettigst: dun, soepel en aan één kant gekleurd. Voor simpele modellen werkt gewoon kopieerpapier ook goed. Kies dikker papier alleen als je bewust een stevig model wilt maken.
Wat is het verschil tussen origami papier en gewoon papier?
Origami papier is iets lichter dan kopieerpapier, wordt in vierkante vellen verkocht en is meestal aan één kant gekleurd. Gewoon papier is vaak dikker, wit aan beide kanten en niet vierkant. Dat maakt het lastiger om precies te vouwen en te zien wat boven en onder ligt.
Welk formaat origami papier moet ik kopen?
Voor beginners is een formaat van 15 bij 15 centimeter een goede keuze, als richtwaarde. Kleiner papier is fijnwerk, groter papier is makkelijker bij modellen met veel lagen. In de handel loopt het aanbod van ongeveer 2,5 tot 25 centimeter of meer.
Kan ik origami papier kopen bij Action of HEMA?
Het kan, maar het aanbod verschilt per winkel en per periode. Kijk in de knutselafdeling of bij het schrijfwaren, of controleer online wat er op voorraad is. Vind je er niets, dan vind je origami papier ook bij hobbywinkels en boekhandels.
Kan ik zelf origami papier maken van een A4-vel?
Ja. Vouw één korte kant diagonaal naar de lange kant, zodat er een driehoek ontstaat, en haal het overgebleven strookje weg. Zo houd je een vierkant vel over. Voor modellen die precies moeten kloppen, is een kant-en-klaar vierkant nauwkeuriger.
Waarom is origami papier aan één kant wit?
De gekleurde kant is de buitenkant, de witte kant helpt je zien wat je doet. Bij veel modellen laat je tijdens het vouwen beide kanten zien, en dan wil je weten welke kant je gebruikt. Ook de volgorde van de vouwen is zo makkelijker te volgen.
Mag je bij origami lijm of een schaar gebruiken?
Strikt genomen niet. Volgens de gangbare opvatting wordt bij origami vooral gevouwen en niet geknipt of gelijmd. Modellen met knippen heten kirigami. Voor het maken van een vierkant vel is een snee geen probleem.
Is dikker origami papier beter voor beginners?
Niet per se. Dik papier is stevig, maar lastig te vouwen en wordt snel bol bij modellen met veel lagen. Dun origami papier is voor de meeste beginners prettiger. Dikker papier komt pas later in beeld.
Verder lezen
Nu je weet welk origami papier bij je past, kun je aan de slag. Lees verder in de gids over origami voor het overzicht, of kijk naar het stappenplan origami vouwen als je meteen wilt beginnen. Meer weten over werken met papier in het algemeen? Bekijk papier vouwen, papier-maché en het overzicht kaarten maken.