Kralen zijn kleine voorwerpen met een gat, bedoeld om aan een draad te rijgen. Je kiest ze op materiaal (hout, glas, steen, kunststof of siliconen), op maat en op de grootte van het gat. Kralen kopen doe je het slimst met je plan in de hand: weet eerst wat je gaat maken en welke draad erbij hoort, en bestel dan pas.
Of je nu een armband, ketting of sleutelhanger wilt maken: alles begint met kralen. Er zijn zoveel soorten dat kiezen lastig kan zijn, zeker als je net begint met sieraden maken. In dit artikel lopen we de materialen langs, leggen we uit waar je op let bij het kopen van kralen en geven we ideeën voor wat je ermee doet.
Kort samengevat
- Kralen zijn er in hout, glas, steen, metaal, kunststof, siliconen en nog veel meer.
- Kijk bij het kopen naar de maat van de kraal en de diameter van het gat.
- Hout is licht en warm, glas en steen zijn zwaarder en vragen sterkere draad.
- Haken met kralen kan: rijg de kralen vooraf aan het garen.
- Vergelijk online en in de winkel: foto’s tonen kleur en grootte niet altijd eerlijk.
Wat zijn kralen en waar komen ze vandaan?
Een kraal is volgens het artikel over kralen op Wikipedia een klein voorwerp met een gat, het oog, waar een draad doorheen gaat. Kralen komen op alle continenten voor en hadden drie functies: versiering, bescherming en herinnering. Ze werden ook als grafgift meegegeven en waren een statussymbool.
De oudst bekende kralen zijn gemaakt van schelpen en ongeveer 100.000 jaar oud. Uit Nederland kennen we barnsteenkralen uit een grafveld bij Swifterbant (ongeveer 4200 voor Christus) en het kralensnoer van Exloo, gevonden in een hunebed, dat tussen 1800 en 1100 voor Christus wordt gedateerd. De eerste glazen kralen werden rond 1600 voor Christus gemaakt: men trok gesmolten glas tot een dunne draad en wond die om een ijzeren staaf. Dezelfde bron noemt ook dat kralen als ruilmiddel dienden.
Dat betekent dat je met kralen werkt in een traditie die ver teruggaat. Het helpt ook bij het kiezen: sommige materialen, zoals hout en zaden, zijn al eeuwen in gebruik, andere zoals kunststof en siliconen zijn veel jonger.
Soorten kralen op materiaal
Het materiaal bepaalt hoe een kraal eruitziet, voelt en hoe zwaar hij is. Het genoemde artikel verdeelt de materialen in organisch (onder meer hout, been, schelpen, barnsteen, parels en zaden), gedolven (steen, git en halfedelstenen), mensgemaakt (glas, kristal, aardewerk, kunststof, metaal en papier-maché) en samengesteld (bijvoorbeeld geëmailleerd metaal). Voor de hobby komen vooral deze vijf voor.
Houten kralen
Houten kralen zijn licht, warm en natuurlijk. Je vindt ze in de natuurlijke kleur van het hout, maar ook geverfd of gelakt. Ze passen goed bij een rustige, aardse stijl en zijn prettig om te dragen, ook als je veel kralen aan elkaar rijgt, omdat ze weinig gewicht toevoegen. Voor kinderen zijn ze een fijne keuze omdat ze niet snel breken. Houten kralen ideeën zijn bijvoorbeeld een armband met drie tinten hout, een lange ketting met één grote kraal of een sleutelhanger. Pas op met water: ongeverfd hout kan vlekken geven of opzwellen, dus draag zulke sieraden niet onder de douche.
Glaskralen
Glaskralen glanzen, vangen het licht en zijn er in een enorme kleurenreeks. Er zijn gladde, geslepen en matte varianten. Ze zijn zwaarder dan hout en breken als ze vallen, dus kies bij glaskralen een stevige draad. Voor een elegante ketting zijn ze ideaal.
Stenen kralen
Kralen van natuursteen of halfedelsteen hebben elk een eigen tekening, zodat geen twee exact gelijk zijn. Ze zijn zwaar en koel om aan te raken. Voor een armband zijn ze mooi, voor een lange ketting kunnen ze zwaar worden.
Kunststof en acryl
Kunststof kralen zijn licht, goedkoop en in elke kleur verkrijgbaar. Ze zijn handig om mee te oefenen of voor kinderen. De kwaliteit verschilt: sommige kralen hebben een gat dat scherp of ruw is, wat de draad kan beschadigen.
Siliconen kralen
Siliconen kralen zijn zacht, licht en vaak in vrolijke kleuren. Ze zijn populair voor armbanden en sleutelhangers, en bij het zoeken naar siliconen kralen ideeën kom je al snel bij kleurige, speelse ontwerpen uit. Staat een kraal bedoeld voor een bepaald gebruik, bijvoorbeeld voor jonge kinderen, kijk dan op de verpakking of de productpagina wat de fabrikant daarover zegt.
Waar let je op bij kralen kopen?
Bij kralen kopen zijn er een paar punten die je vooraf checkt, zodat je niet met een zak vol kralen zit die niet bij elkaar passen.
- De maat. Kralen worden vaak in millimeters aangeduid. Een kraal van 6 mm is klein, 10 mm is een duidelijke kraal en alles daarboven is een opvallend stuk. Zet bij twijfel een paar maten naast elkaar.
- Het gat. Past de draad erdoor? Bij glas- en steenkralen is het gat soms heel smal. Vooral bij waxkoord of dikker elastiek moet het gat ruim genoeg zijn.
- De vorm. Rond, rondel, cilinder, facet of vrije vorm: elke vorm geeft een ander ritme. Gelijkmatig ronde kralen vallen mooi in een rij.
- De kleur. Kijk bij daglicht. Een schermfoto kan sterk afwijken.
- De hoeveelheid. Kralen worden per zakje, per streng of per stuk verkocht. Een streng bevat veel kralen aan één draad. Bereken hoeveel je nodig hebt voor je sieraad en neem iets extra.
- De combinatie. Een kraal die alleen mooi is naast een andere kraal, vraagt dat je beide meeneemt of bestelt.
Onze tip: koop eerst een klein zakje van elke soort en maak een proefarmband. Pas daarna bestel je meer.
Kralen kopen: online, in de winkel en goedkoop
Veel mensen zoeken op kralen kopen online en kralen kopen goedkoop. Beide hebben voordelen, en beide hebben valkuilen.
Online heb je de grootste keuze en kun je filteren op materiaal, kleur en maat. Het nadeel is dat je kleur en gewicht niet zelf ziet. Lees bij elke bestelling de omschrijving: staat de maat erbij, de grootte van het gat en het materiaal? Lukt dat niet, bestel dan eerst een klein zakje.
In de winkel kun je kralen vasthouden, naast elkaar leggen en de maat meteen testen. Zoek je kralen kopen in de buurt, dan helpt het om te zoeken met je eigen plaats erbij: kralen kopen Utrecht, kralen kopen Rotterdam, kralen kopen Leiden of kralen kopen Den Haag. Wij noemen geen winkels, omdat wij het aanbod daar niet hebben gecontroleerd. Ook voor ketens geldt dat: mensen zoeken vaak op kralen kopen Action of kralen kopen HEMA, maar wat daar precies in het schap ligt, wisselt en kunnen wij niet voor je bevestigen. Kijk dus zelf ter plekke.
Goedkoop kopen kan prima, zolang je de kwaliteit controleert. Goedkope kralen kunnen ongelijk van maat zijn of een scherp gat hebben. Voor oefenen of voor kinderfeestjes maakt dat weinig uit, voor een sieraad dat je lang draagt kies je liever iets steviger. Een tip: koop kralen per streng of in een grotere hoeveelheid als je veel nodig hebt, en gebruik de rest voor een volgend project. Zo ben je goedkoper uit, zonder dat je op kwaliteit inlevert.
Kralen ideeën: wat kun je ermee maken?
Heb je kralen en weet je niet waarmee je begint? Dit zijn eenvoudige ideeën.
- Een armband met een patroon. Een kralen armbandjes maken ideeën lijst begint altijd bij een herhalend patroon van drie kleuren. Zie de uitleg bij armbandjes maken.
- Een korte kralenketting. Combineer een paar grote kralen met kleinere tussenkralen. Meer over lengte en sluiting vind je bij de kralenketting.
- Een kralenarmband in één kleur. Rustig, modern en makkelijk te combineren. Zie kralen armband.
- Sleutelhangers en tashangers. Een paar kralen aan een ring is genoeg.
- Een raamhanger. Rijg kralen aan een lange draad met één grotere kraal onderaan.
- Cadeautjes en kaarten. Een armband in iemands lievelingskleur is een persoonlijk cadeau.
- Een gordijn of mobiel voor de kinderkamer. Gebruik houten kralen in zachte kleuren.
De vraag over armbandjes maken met kralen komt veel terug. De korte versie: kies elastiek of draad, leg je patroon op een bord, rijg alles aan en sluit af met een stevige knoop of een sluiting. Wil je de volledige stappen, lees dan de pagina over armbandjes maken.
Welke draad en afwerking horen bij je kraal?
De draad bepaalt hoe een sieraad zit en hoe lang het meegaat, dus kies hem samen met de kraal. Zet je alles op één draad, dan kun je kiezen uit sterke sieradendraad, nylondraad, waxkoord of elastiek. Elastiek is prettig voor een armband die je over je hand schuift. Draad met een sluiting geeft meer controle over de lengte. Waxkoord is sterk en toch soepel, waardoor het ook geschikt is om mee te knopen. In de cursus over de knoopketting van Max Vandaag wordt uitgegaan van ongeveer anderhalve meter waxkoord van 0,5 mm voor een ketting, omdat ook de knopen koord kosten. Dat getal is voor een ander ontwerp niet bindend, maar het laat zien dat je ruim moet rekenen.
Wil je dat elke afzonderlijke kraal vastzit, dan kun je werken met stiften. Dat doe je zo: leg je ontwerp vooraf op een rijgbord, rijg een kraal op een kettelstiftje, knip het stiftje ongeveer een centimeter na de kraal af, maak met een rondbektang een oogje en haak het volgende stiftje door dat oogje. Zo ontstaat een ketting van losse schakels. Die aanpak staat beschreven in de les over kettelstiften. Voordeel: een stukje dat niet bevalt, open je en wissel je om.
Een paar praktische keuzes helpen daarbij:
- Neem voor een lichte armband elastiek en voor een ketting draad met een sluiting.
- Gebruik voor zwaar glas of steen draad die daar sterk genoeg voor is, zodat het sieraad niet breekt.
- Rijg het eindje na het sluiten nog een paar stukjes terug door het werk voordat je het afknipt.
- Doe het sieraad om voordat je het sluit, zodat je weet of de lengte klopt.
- Draag een sieraad met elastiek niet bij water of sport als je wilt dat het lang meegaat.
Met deze keuzes werken de meeste combinaties van materiaal en techniek. Twijfel je welke draad bij welk soort bij elkaar past, begin dan met een proefstuk van een paar centimeter en trek er voorzichtig aan.
Haken met kralen
Haken met kralen kan op twee manieren. Bij de eerste rijg je de kralen vooraf op het garen en haak je ze tijdens het werk in. Bij de tweede schuif je een kraal tegen het werk aan en haak je een steek eroverheen. Voor beginners is de eerste manier het eenvoudigst: kies garen dat dun genoeg is voor het gat van de kraal, rijg alle kralen aan voordat je begint en haak daarna zoals gewoonlijk. Zet een kraal in een steek waar je hem wilt hebben door hem naar het werk te schuiven. Het is een techniek die oefening vraagt, dus begin met een klein werkje zoals een armband of een bedel.
Kralen bewaren en sorteren
Kralen raken snel zoek of door elkaar. Bewaar ze per kleur en maat in kleine vakjes of zakjes. Een vakjesdoos met een deksel is handig. Bewaar kralen buiten bereik van jonge kinderen en huisdieren: kleine kralen zijn geen speelgoed voor peuters. Leg tijdens het werken een doek of een rand om je werkplek zodat rollende kralen niet wegschieten, en rijg of leg je patroon op een rijgbord voordat je het vastzet. Gebruik je kralen van verschillend materiaal door elkaar, controleer dan de gaten: met zachte siliconen kralen is het soms makkelijker dan met scherp glas.
Veelgestelde vragen over kralen
Welke kralen zijn het best voor beginners?
Houten of kunststof kralen met een ruim gat, in een middelgrote maat. Ze zijn licht, goedkoop en makkelijk aan te rijgen. Zo oefen je het patroon en de afsluiting zonder dat je bang hoeft te zijn voor breken.
Waar kun je kralen kopen?
In hobbywinkels, bij webwinkels en op markten. Kijk bij online kopen goed naar maat, gat en materiaal. In de winkel kun je kralen zelf vasthouden en vergelijken. Zoek op je eigen plaats voor winkels in de buurt.
Wat is het verschil tussen houten kralen en glaskralen?
Hout is licht en warm, glas is zwaarder en glanst. Glas vraagt stevige draad en kan breken als het valt. Hout breekt niet snel, maar kan vlekken geven van water.
Hoe kies je de goede draad bij kralen?
Kijk naar het gat en het gewicht van de kralen. Voor lichte kralen volstaat dunne draad of elastiek. Voor zware kralen of knopen heb je sterker materiaal nodig, zoals waxkoord.
Kun je kralen goedkoop kopen zonder in te leveren op kwaliteit?
Ja, als je letten op gelijke maat en een glad gat. Koop een klein zakje om te testen en bestel daarna een grotere hoeveelheid.
Hoe haak je met kralen?
Rijg de kralen vooraf aan het garen, haak daarna zoals gewoonlijk en schuif een kraal naar je werk op de plek waar je hem wilt hebben. Kies garen dat door het gat van de kraal past.
Zijn siliconen kralen geschikt voor sieraden?
Ja, voor armbanden en sleutelhangers worden ze veel gebruikt. Lees bij de verpakking waarvoor de fabrikant ze bedoelt, zeker als het voor kinderen is.
Hoeveel kralen heb je nodig voor een armband?
Dat hangt af van de maat. Leg kralen op een rijgbord of op een liniaal tot je de lengte van je pols hebt, en tel ze. Zo weet je precies hoeveel je nodig hebt.
Verder lezen
Met de juiste kralen begint het leukste deel: samenstellen. Lees verder op de pagina die bij je plan past.
- Sieraden maken: de gids met technieken, materialen en ideeën.
- Hout, sieraden en ambacht: het overzicht van de hele pijler.
- Armbandjes maken: je eerste armband stap voor stap.
- Kralen ketting: lengte, sluiting en ontwerp.
- Kralen armband: rustige ontwerpen met kralen.